Vlakte van de Raan

De Vlakte van de Raan is een habitatrichtlijngebied van circa 190 km² dat bestaat uit ‘permanent met zeewater van geringe diepte over­stroomde zand­banken, subtype Noordzee-kustzone’.

De Vlakte van de Raan bestaat uit het Nederlandse deel van een complex van zandbanken dat door­loopt voor de Belgische kust van Knokke-Heist. Het gebied loopt van de Westerscheldemonding tot een waterdiepte van twintig meter. Het verbindt de Voordelta met de rijksgrens met België. De habitat­richtlijn­soorten in dit gebied zijn bruinvis, gewone zeehond en grijze zeehond, en de vissoorten elft, fint, rivierprik en zeeprik. Eb en vloed en de uitstroom van rivier­water veroorzaken hier een variatie in zoutgehalte, stromingsbeweging, temperatuur en helderheid van het water. Tot de randvoorwaarden voor het behoud van deze habitat behoort een (relatief) goede waterkwaliteit, helder water en weinig bodem­verstoring.

De Europese habitat- en vogelrichtlijn legt de lidstaten verplichtingen op voor de instandhouding van soorten en natuurlijke habitats. Die verplichtingen zijn gericht op het behoud of herstel van een gunstige Staat van instandhouding (Svi) van zowel natuurlijke habitats als soorten. Lidstaten moeten daarover elke zes jaar aan de Europese Unie rapporteren. Belangrijke factoren bij het vaststellen van de Staat van instandhouding van soorten, zijn populatietrends, de omvang van de populaties en het natuurlijke verspreidingsgebied.

Over het Nederlandse deel van de Vlakte van de Raan is slechts beperkte informatie beschikbaar. Daardoor zijn op basis van de aan- of afwezigheid van bepaalde diersoorten geen harde conclusies te trekken over de Staat van instandhouding. Op basis van de morfologie, de bodemkarakteristieken en andere abiotische factoren wordt aangenomen dat de kwaliteit van het habitattype overeenkomt met die van de Voordelta. Hetzelfde geldt voor de soorten gebruik en de gebruiksintensiteit van het gebied.

Landelijk gezien verkeert dit subtype in een matig ongunstige Staat van instandhouding. Vooral de bodemberoerende visserij is van invloed op de kwaliteit van het habitattype. Daarom wordt die op de Vlakte van de Raan beoordeeld als ‘matig ongunstig’ en wordt een verbeterdoel voorgesteld. Zie daarvoor ook het rapport Instandhoudingsdoelen Natura 2000-gebieden Noordzee (pdf: 177 pagina's).